فهرست مطالب
آیا نصب سوپر تیوتر با باند خربزهای طاقچه ترکیب درستی است؟
خیلی از علاقهمندان سیستم صوتی خودرو وقتی میخواهند صدای خودرو را تقویت کنند، سراغ نصب سوپر تیوتر با باند در طاقچه خودرو خود میروند.
این ترکیب ظاهراً وسوسهکننده است چون هم فرکانسهای بالا را پوشش میدهد، هم باس نسبتاً خوبی دارد.
یکی از اصلی ترین دلایل کشش افراد به این سمت حس اشباع شدن صدای استیج عقب ماشین از بیس کواکسیال است.
لذا به این سمت کشیده می شوند که با نصب سوپر تیوتر این مشکل را برطرف کنند یا صدا را متعادل تر کنند، اما آیا واقعاً نصب سوپر تیوتر با باند بهترین انتخاب است؟
من محسن شهریور از ونج آدیو به عنوان کسی که با نصب سیستمهای حرفهای خودرو سروکار دارد، در این آموزش از روش ها و تکنیک های نصب و تنظیم سیستم ماشین بیایید این موضوع را دقیق بررسی کنیم.
باند خربزهای طاقچه چیست؟
ابتدا پیش از اینکه به مسئله اصلی یعنی نصب سوپر تیوتر با باند دایره ای یا خربزه ای بپردازیم، باید ببینیم که اصلا باند و سوپر تیوتر چه خصوصیات و تعاریفی دارند.
منظور از باند خربزهای، بلندگوهای کواکسیال بیضیشکل (معمولاً سایز ۶×۹ یا ۷×۱۰) است که اغلب در طاقچه عقب خودرو نصب میشوند.
این باندها چندراههاند (۲، ۳ یا ۴ راهه) و معمولاً یک ووفر + میدرنج + تیوتر داخلی دارند.
یعنی خودشان محدوده گستردهای از فرکانسها را پوشش میدهند، بعبارت ساده تر خودشان یک صدای کامل و متوازن را تحویل می دهند!
سوپر تیوتر چیست؟
اما سوپر تیوتر چیست؟ سوپر تیوتر در واقع یک بلندگوی تخصصی برای بازتولید فرکانسهای خیلی بالا (از گستره 200 هزتر تا بالاتر از ۲۰ کیلوهرتز) است که متناسب با هر نوعی میتواند متفاوت باشد.
این فرکانسها بخش زیادی از «درخشندگی» یا «جزئیات ظریف» موسیقی را تأمین میکنند.
سوپر تیوتر معمولاً از توان های اندک که به تیوتر هم معروف هستند در سیستمهای SQ (صدای دقیق و استودیویی) و با توان های زیاد در سیستم های SPL پیشرفته (قدرت و شفافیت زیاد) استفاده میشود.
مزیت ترکیب باند خربزهای + سوپر تیوتر
پیش از اینکه به مسئله اصلی و مشکل نصب سوپر تیوتر همراه باند خربزه ای طاقچه برسیم، بهتر است ببینیم که آیا این ترکیب میتواند مزایایی داشته باشد یا خیر؟
در ظاهر، این ترکیب میتواند به مزایای زیر دست پیدا کند:
- صدای خربزهایها را روشنتر کند.
- جزئیات بیشتری به صدای عقب اضافه کند.
- مخصوصاً در سبکهایی مثل EDM یا ترنس، درخشندگی بالاتر تولید کند.
اما آیا این همه داستان است؟ خیر!
ایرادات تخصصی نصب سوپر تیوتر همراه باند خربزه ای طاقچه
از دید فنی نصب سوپر تیوتر همراه باند خربزه ای طاقچه چند مشکل اصلی دارد:
1) دوبل شدن فرکانسهای بالا(High)
باند خربزهای کواکسیال خودش تیوتر دارد.
اضافه کردن سوپر تیوتر روی همان خط فرکانسی، معمولاً باعث دوبل شدن فرکانسهای بالا و تداخل فاز میشود.
این موضوع سبب مشکلات زیر خواهد شد:
- صدا کلی و بازه فرکانسی بالا HIGH، بسیار تیز و آزاردهنده میشود.
- گوش در مسیر طولانی خسته میشود.
- تصویرسازی صدا خراب میشود و کلا بالانس موزیک هایی که گوش میکنید بهم خواهد ریخت.
2) توازن نامناسب جلو و عقب
در یک سیستم استاندارد، صدا موجود در استیج جلوی ماشین، باید از باند ها و اجزای صوتی جلو شنیده شود.
اضافه کردن سوپر تیوتر در عقب (طاقچه) تمرکز صدا را از جلو میگیرد و حس «برگشت صدا از عقب» ایجاد میکند که غیرطبیعی است.
این مسئله خصوصا در سیستم هایی که خیلی دنبال قدرت نیستیم و سیستم بیشتر بر بستر SQ است خود را نشان می دهد!
3) راندمان کم بدون کراساوور دقیق
بیشتر کسانی که سوپر تیوتر را با خربزهای میبندند، کراساوور دقیق و حرفهای استفاده نمیکنند.
یعنی سوپر تیوتر را مستقیم به سیم های باندهای خودرو وصل میکنند و این مسئله اگر سوپر تیوتر کراس اور سرخود نداشته باشد می توان بسیار آسیب زا باشد.
در نتیجه سوپر تیوتر همان فرکانسهایی را پخش میکند که تیوتر خربزهای هم پخش میکند و ممکن است خیلی زود بسوزد و هزینه ای روی دست شما بگذارد!
جایگزینهای حرفهای برای این ترکیب
بنابراین تا به اینجای کار عمیقا پیشنهاد می کنیم که به نصب سوپر تیوتر همراه باند خربزه ای طاقچه حتی فکر هم نکنید.
اصولا سوپر تیوتر برای سیستم های SPL قدرتی است و باند برای سیستم های SQ استفاده می شود، بنابراین اهداف کاری شان متفاوت است.
حالا بیایید ببینیم بهعنوان یک راه جدید برای داشتن سیستم حرفهایتر و کمخطرتر چه جایگزینهایی داریم:
1) ارتقای استیج جلو
بهجای خرج کردن هزینه اضافه برای سوپر تیوتر در عقب، تیوتر و میدرنج با کیفیت در جلو نصب کنید، چرا که چون گوش شما روبهجلو است.
این ترکیب تأثیر فوقالعادهای در شفافیت صدا دارد و بالانس شدن صدا در اثر صدای بیس اشباع شده به گوش شما بهتر خواهد شد.
ترکیب پیشنهادی جلو
- کامپوننت جلو (میدرنج(میدبیس) + تیوتر جدا)
- کراساوور حرفهای یا اکتیو
- آمپلیفایر مناسب
2) استفاده از خربزهایهای ردهبالا یا کامپوننت در عقب
اگر حتماً میخواهید صدای عقب تقویت و صد البته بالانس شود، باید به گزینه های زیر فکر کنید و راه آن اضافه کردن سوپر تیوتر نیست:
- بهجای سوپر تیوتر، باند خربزهای با کیفیتتر + امپلی فایر مناسب آن بگذارید.
- اگر صدای عقب زیادی نمیخواهید، میتوانید باند خربزهای را با مدل های کم توان تر یا کامپوننت های کیفیتی جایگزین کنید.
3) استفاده از ساب ووفر برای باس عمیق
خیلی از افرادی که دنبال سوپر تیوتر هستند، تصور میکنند اضافه کردن تیزترین صدا مشکل سیستم را حل میکند، چرا که بیس اشباع است.
در حالی که بیشتر مواقع مشکل در زیاد بودن بیس نیست، بلکه مشکل در بالانس نبودن صداست! پس جایگزین های زیر می توانند با حذف باند و یک ترکیب جدید استفاده شوند:
- یک ساب ووفر خوب (حتی 10 اینچ) نصب کنید تا وظیفه و کنترل بیس کل سیستم در اختیار آن باشد.
- در کنار ساب می تواند همانطور که پیش تر اشاره کردیم از کامپوننت یا حتی میدرنج های کم توان یا باند متناسب استفاده کنید.
نتیجهگیری حرفهای: نصب سوپر تیوتر با باند درست است؟
ترکیب سوپر تیوتر + باند خربزهای طاقچه در ۹۰٪ موارد ترکیب درستی نیست، چون منجر به دوبل شدن صدا، تداخل فاز و غیرطبیعی شدن صحنه صدا میشود.
اگر سیستم حرفهای میخواهید فکر نصب سوپر تیوتر با باند را از سرتان بیرون کنید و حتما فاکتورهای زیر را در نظر بگیرید:
- تمرکز را روی استیج جلو بگذارید، مشکل اشباع بودن بیس از اینجا می آید که باندهای شما توان های موازی و متناسب باهم ندارند، پس استیج جلو را تقویت کنید.
- از کراساوور و آمپلیفایر خوب استفاده کنید، گاهی مشکل این است که باند امپلی خور را به پخش فابریک نصب می کنید و تعادل صدا بهم میریزد.
- اگر لازم بود، یک تیوتر با توان مناسب را جلو نصب کنید، نه عقب تا تعادل صوتی بهتری ایجاد شود.
- برای باس عمیق که آزار دهنده نباشد و گوش شما را آزار ندهد، از ساب ووفر کمک بگیرید، چرا که کنترل کامل روی آن خواهد داشت.
همیشه قبل از هزینه اضافه برای سوپر تیوتر، ببینید آیا میدرنج، آمپلیفایر و کراساوور سیستم شما حرفهای هستند یا نه.
چون اگر این اجزاء درست نباشند، حتی بهترین سوپر تیوتر هم چیزی جز صدای تیز بیکیفیت به شما نمیدهد.
خلاصه
- سوپر تیوتر در عقب = معمولاً اضافهکاری اشتباه
- سوپر تیوتر در جلو = اگر سیستم اکتیو حرفهای داشته باشید، منطقی و کاربردی
- خربزهای طاقچه = کافی برای صدای عقب، بدون نیاز به سوپر تیوتر
- جایگزین حرفهای = کامپوننت + ساب + کراساوور اکتیو(بهترین گزینه)




